HomeRCAMDirectoryParishesNewsLibraryGalleryDonationLinksContact Us
Magmahal na naglilingkod; maglingkod ng may pagmamahal

(Homily delivered by Manila Archbishop Luis Antonio G. Cardinal Tagle during the Mass of the Lord’s Supper on Holy Thursday, March 28, 2013, at the San Fernando de Dilao Parish church, the temporary official church of the Archdiocese of Manila.)




Ang Huwebes pong ito, Holy Thursday, ay tinatawag din na Maundy Thursday, bagamat hindi na po malimit gamitin iyon. Pero yung pong salitang Maundy na parang Old English ay kaugnay sa salitang mandatum na ibig sabihin po ay utos, kasi sa gabing ito, ginuginita natin ang hapunan bago mamatay si Hesus at inihabilin niya ang dalawang mahahalagan utos: “Gawin ninyo ito sa pagalaala sa akin.” At ikalawang utos: “Kung ako na inyong guro at panginoon ay naghugas ng inyong mga paa kayo rin maghugasan ng paa.”

Para po maunawaan natin ang Eukarisitiya, itong napakahalagang sakramento na iniwan ni Hesus bilang alaala ng kanyang kamatayan at ang kanyang pagdudulot ng bagong buhay maganda pong balikan natin ang unang pagbasa mula sa aklat ng Exodo kung saan ang mga Israelita, taun-taon ay nagdiriwang sa pamamagitan ng isang rituwal, yung tinatawag pong Passover Meal, hapunang pang Paskuwa. Sila po ay gumugunita sa gabi na kung saan ang Diyos sa pamamagitan ng kanyang anghel ay nagligtas sa mga Israelita na sa oras na iyon ay naghahanda na umalis mula sa Ehipto, bayan ng pagkaalipin, bayan ng kadiliman, bayan ng kawalang dangal. Ililigtas sila ng Diyos pero sa gabing iyon kailangan silang magtipon bilang pamilya, kumuha ng tupa o kaya ay kambing na papatayin, lilitsonin, kakainin ng nagmamadali, at ang dugo ng tupa ay kanilang ipapahid sa may pintuan ng kanilang bahay. Kapag dumaan ang anghel ng kamatayan at makita ang dugo ng tupa, lalampas ang anghel, hindi sasaktan ang mga Israelita na nakatira doon. Salamat sa dugo ng tupa ang anghel ng kamatayan will pass over  the house. Lalampasan niya ang bahay at maliligtas ang mga Israelita. 

Iyan po ang ginuginita nila taun-taon sa pamamagitan ng Passover Meal. Pero pagdating po sa ikalawang pagbasa, sa sulat ni San Pablo sa mga taga Corinto, sinasabi po na bago namatay si Hesus kumain din siya ng hapunan sa gabi ng pagkakaluno sa kanya. Sabi po ni San Mateo, ni San Marco, ni San Lucas at ni San Pablo nung hapunan bago mamatay si Hesus ay Passover Meal. Pero may kaibahan. Ito ay naging Passover Meal ni Hesus. Wala nang tupa, tinapay lang, alak lang. Siya ang tupa. Ito ang kordero ng Diyos. At sa pamamagitan ng kanyang dugo at laman, tayo ay tatawid mula sa kasalanan patungo sa bagong buhay. Pero ito pa ho and kaibahan. Kung tutuusin, yung dugo ng tupa hindi talaga nakapagligtas iyun, eh. Yung tupa wala ngang kamalay-malay. Parang biktima siya: hinuli, ginilitan, kinuha ang dugo, patay! Hindi naman niya kusa, hindi sinabi ng tupa, mga minamahal kong Israelita, ililigtas ko kayo. Hindi ang ginawa lang siguro ng tupa ay lumuha at umungol. Biktima siya. Pero sa Passover ni Hesus ano ang sabi, “Ito ang aking katawan para sa inyo; ito ang aking dugo para sa inyo. Alalahanin ninyo ako. Gawin niyo ito sa pag-alaala sa akin.” 

Ano ang ating ina-alaala? Ang sinabi ni Juan sa ebanghelyo, “Inibig niya ang kanyang mga kapatid hanggang sa katapusan.” Ito ang ina-alaala natin. The greatest love of all. Ang madilim na gabi ay binago ni Hesus. Ang gabi ng pagtataksil, ang gabi ng pagkakaluno, binago ni Hesus, ginawa niyang gabi ng pag-ibig. Huwag si Hudas ang ating alalahanin. Ang alalahanin natin yung nag-alay ng buhay dahil umiibig siya. At hindi katulad ng tupa na dinakip ng walang kamalay-malay, ano ang sabi ni Hesus sa ebanghelyo ni San Juan, “Walang kumukuha o umaagaw ng buhay ko sa akin. Kusa ko itong binibigay.” 

Para po luminaw ito.. Mayroon po akong marriage encounter minsan na pinamunuan. Eh di nakuwento, “Bakit ito ang niligawan mo? Bakit ito ang sinagot mo?” Para balikan yung pag-ibig. Sabi nung isang babae, “Siya po ang sinagot ko kasi siya lang naman po ang nangligaw sa akin, eh. Wala naman po akong pagpipilian, kaya nagiisa siya, sinunggaban ko na.” Medyo kinabahan ako baka magalit yung lalaki na, “Hindi mo pala ako mahal. Ako pala ay pinagtitiyagaan mo lang dahil walang iba.” Siguro kung ako yung lalaki eh medyo masasaktan ako. Hindi pala ako pinili ng may pagmamahal. Dahil wala lang mapagpilian kaya ako na lang. Eh hinid ko ganun si Hesus. Puwede naman niyang takasan. Puwede naman niyang layuan yung gabing yaon. Pero nagluluningning ang gabing iyon sa pagibig ng isa na alam niyang may kapangyarihan akong lupigin ang magtataksil sa akin. Subali’t inunahan niya at ang kamatayan, ang kasalanan, ang pagtataksil, nawalan ng kamandag. Ang utos niya, “Gawin natin sa pagalaala sa kanya” ay ang pagibig.” Alalahanin ang pagibig, gawin ang pagibig. Kaya sa tuwing tayo po ay nagsisimba pumapasok tayo sa alaala ng pagibig. Pagibig na hindi natin karapatdapat na tanggapin subalit iniaalay dahil mahal tayo at inaasahan tayo gawin ito bilang pagalaala sa kanya. 

Sa ebanghelyo mula kay San Juan, pinakita po sa atin kung papaano pinakita ni Hesus ang kanyang pagibig. Hindi lamang sa pamamagitan ng pagbigay ng tinapay na kanyang katawan, alak na kanyang dugo, ano pa ang ginawa ni Hesus na nagmahal, sa ebanghelyo ni San Juan? Ang pagibig niya ipinakita sa paghuhugas ng mga paa. Ang paghuhugas ng paa ay gampanin, trabahao ng isang alipin, alila, lingkod. At sa ebanghelyo ni San Juan sinasabi na ang ginawa ni Hesus para ipakita ang pagmamahal ay naglingkod. Love and service. Kailangan magkasama iyan. Yung ibang tao salita ng salita, “Mahal kita, mahal kita.” Pero yung pagibig hindi umuuwi sa service, huwag mong sasagutin iyan. Ang tunay na nagmamahal kikilos sa paglilingkod. Pero marami rin naman naglilingkod, bising bisi, takbo rito takbo roon, pero masdan mo ang mukha, aburido, nagrereklamo, “|Bakit ko ba napasok ito?” Naglilingkod wala namang pagibig. Kay Hesus magkasama iyan. Pagibig na naglilingkod, paglilingkod na nakaugat sa pagibig.  At nariyan ang kaligtasan. Iyan ang magpapatawid sa bayan mula sa dilim ng gabi ng kasalanan at pagtataksil, mga gabi ng pangakong nasiphayo tungo sa umaga na ang araw ay wagas ng pagibig, na handang maglingkod hanggang kamatayan. 

Ito po ang ipinagdiriwang natin sa gabing ito at umaalingawngaw ang mandatum, ang utos, habilin ni Hesus: Gawin ninyo ito sa pagalala sa akin; kung ako na Panginoon at guro ay naghugas ng inyong paa, maghugasan kayo ng paa. In other words, magmahalan kayo, maglingkod kayo. Pagmamahal na handang maglingkod. Paglilingkod na nakaugat sa pagmamahal. 

Para po sa mga regular massgoers, yung sumisimba hindi lang pag linggo kundi araw araw; doon sa mga pumupunta sa adoration chapel, sana po mahawa tayo kay Hesus para ang atin pong pakikiisa sa Eukaristiya ay hindi lamang rituwal o seremonya kundi magiging rule of life, magiging direksyon ng buhay tulad ni Hesus. At sa ganyan makakatulong tayo para ang mga kapatid natin, ang ating bansa na hindi pa rin maka-ahon ahon sa mga gabi ng siphayo, kadiliman ng pagtataksil ay makakita naman ng liwanag. 

Sa gabi pong ito sa seremonya ng paghuhugas ng paa ang atin pong mga naanyayahan ay ang ating mga kapatid na mayroong gagampanang mahalagang papel sa susunod na eleksyon: mga kinatawan ng Comelec, kinatawan ng mga citizens’ arms—PPCRV, NAMFREL, kinatawan ng ating mga kapulisan na magme-maintain ng kaayusan, kinatawan ng barangay, kinatawan ng mga paaralan, kinatawan ng media, kinatawan ng simbahan, isang first time voter—huwag sana siyang madadala—at isang mukhang marami ng taon na bumoto. Huhugasan natin ang kanilang mga paa at ipapalaala sa kanila ang utos at bilin ni Hesus. 

Ang bayang naglalakbay sa dilim matagal ng naghihintay ng liwanag ng katotohanan, kalinisan, integridad lalo na sa pamamagitan ng malinis na eleksyon. Sana po si Hesus ang tignan at gampanan natin ang ating iba’t ibang tungkulin bilang pagsunod sa kanyang habilin, “Gawin ninyo it sa pagalaala sa akin.” Hindi po madali ang alagaan ang isang napakamasalimuot  na proseso tulad ng eleksyon. Magugutom kayo, mapapagod kayo, bibilad kayo sa araw, bibilad kayo sa ulan. May manunukso sa inyo, may tutuligsa sa inyo. Ang dilim ng gabi parang nananatili kahit umaga na. Pero tularan niyo si Hesus. Magmahal kayo. Huwag mapawi ng hirap ang pagmamahal at habang nagmamahal maglingkod ng wagas. Sa ganyan, marami kayong paa na mahuhagasan. At harinawa ang bansang Pilipinas magiging handa mula huwebes santo, biernes santo, tungo sa bukang liwayway ng pagkabuhay. Ipanalangin po natin ito para sa ating lahat at para sa ating bansa. Kaya po ganapin ang rituwal ng paghuhugas ng paa tayong lahat kahit nakaupo tayo diyan sa iba’t ibang bahagi ng ating buhay, kung ikaw ay guro, kung ikaw ay magulang, kung ikaw nagtitinda sa palengke, kung ikaw ay driver, ano pa man ang buhay mo, magkaisa tayo. Tulad ni Hesus magmahal. Magmahal na naglilingkod. At maglingkod ng may pagmamahal. Iangat natin ang ating bansa, eleksyon man o wala. 

Tumahimik po tayo sandali upang ihanda ang ating sarili sa pagsunod sa iniutos ni Hesus.